Ինչ է հայտնի այս պահին Երևանում ընթացող ԵՔՀ 8-րդ գագաթնաժողովից

Երևանում կայացող այս բարձր մակարդակի հանդիպումները տեղի են ունենում բարդ աշխարհաքաղաքական համատեքստում։

Այսօր՝ մայիսի 4-ին, Հայաստանի մայրաքաղաքը հայտնվել է համաշխարհային քաղաքականության ուշադրության կենտրոնում։ Կարեն Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրում մեկնարկում է Եվրոպական քաղաքական համայնքի (ԵՔՀ) ութերորդ գագաթնաժողովը, որն անցկացվում է խորհրդանշական՝ «Կառուցելով ապագան․ միասնություն և կայունություն Եվրոպայում» կարգախոսի ներքո։

Մայրաքաղաքը հյուրընկալում է Եվրոպայի առաջնորդներին

Միջոցառման վայրում հյուրերին դիմավորել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Այս գագաթնաժողովն իր մասշտաբներով աննախադեպ է Հայաստանի պատմության մեջ. Երևան են ժամանել մոտ 50 երկրների առաջին դեմքեր և միջազգային հեղինակավոր կառույցների ղեկավարներ։

Մասնակիցների թվում են՝

• Անտոնիու Կոշտա՝ Եվրոպական խորհրդի նախագահ,

• Ուրսուլա ֆոն դեր Լայեն՝ Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ,

• Էմանուել Մակրոն՝ Ֆրանսիայի նախագահ (ով Հայաստանում է եռօրյա պետական այցով)։

Ինչ է Եվրոպական քաղաքական համայնքը

ԵՔՀ-ն համեմատաբար նոր հարթակ է, որի ստեղծման գաղափարը պատկանում է Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնին։ Առաջին գագաթնաժողովը տեղի է ունեցել 2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում՝ որպես արձագանք Ուկրաինայում սկսված պատերազմին և Եվրոպայում անվտանգային նոր ճարտարապետության ձևավորման անհրաժեշտությանը։ Այն միավորում է ինչպես ԵՄ անդամ, այնպես էլ ոչ անդամ երկրներին՝ քաղաքական երկխոսության և ռազմավարական համագործակցության նպատակով։

ԵՄ—Հայաստան գագաթնաժողով. Ռազմավարական խորացում

ԵՔՀ հիմնական միջոցառումներին զուգահեռ, մայիսի 4-5-ը Երևանում անցկացվելու է նաև ԵՄ—Հայաստան առանձին գագաթնաժողովը։ Սա կարևորագույն հանգրվան է Երևան-Բրյուսել հարաբերություններում, որի ընթացքում քննարկվելու են հետևյալ առանցքային ուղղությունները.

1. Տնտեսություն և կապակցվածություն. Էներգետիկայի, տրանսպորտի և թվային տեխնոլոգիաների ոլորտում նոր նախագծերի մեկնարկ։

2. Տարածաշրջանային անվտանգություն. Հարավային Կովկասում կայուն խաղաղության հաստատում և սահմանների անվտանգություն։

3. Ժողովրդավարական բարեփոխումներ. ԵՄ աջակցությունը Հայաստանի պետական ինստիտուտների հզորացմանը։

Վերլուծական հայացք. Ինչ սպասել Երևանյան հանդիպումից

Երևանում կայացող այս բարձր մակարդակի հանդիպումները տեղի են ունենում բարդ աշխարհաքաղաքական համատեքստում։ Առաջնորդների ուշադրության կենտրոնում են լինելու ոչ միայն տարածաշրջանային հարցերը, այլև գլոբալ մարտահրավերները՝ Ուկրաինայի շուրջ ստեղծված իրավիճակը և Մերձավոր Արևելքի ճգնաժամը։

Հնարավոր արդյունքները

Գագաթնաժողովի ավարտին նախատեսվում է.

• Ընդունել համատեղ հայտարարություն, որը կուրվագծի ԵՄ-Հայաստան հարաբերությունների «ճանապարհային քարտեզը»։

• Ստորագրել մի շարք երկկողմ փաստաթղթեր, որոնք կիրավականացնեն համագործակցության նոր մակարդակը։

Ֆրանսիայի նախագահի պետական այցը և նրա ակտիվ ներգրավվածությունը գագաթնաժողովին ևս մեկ անգամ ընդգծում են Փարիզի առանձնահատուկ դերը Հայաստանի եվրոպական ինտեգրման և տարածաշրջանային անվտանգության հարցերում։

Առաջիկա երկու օրերը վճռորոշ կլինեն՝ հասկանալու համար, թե ինչպիսի նոր որակ կստանան Հայաստանի հարաբերությունները եվրոպական ընտանիքի հետ և ինչպես կփոխվի ուժերի դասավորվածությունը Հարավային Կովկասում։